و عقلشان يقين كرد علت انكارشان ستم و برترى جوئى بود . موسى در مقابل انكار فرعون ميگويد * ( « لَقَدْ عَلِمْتَ ما أَنْزَلَ هؤُلاءِ إِلَّا رَبُّ السَّماواتِ وَالأَرْضِ بَصائِرَ وَإِنِّي لأَظُنُّكَ يا فِرْعَوْنُ مَثْبُوراً » ) * اسراء 102 ميدانى كه اين آيات را پروردگار آسمانها و زمين نازل كرده ، اى فرعون : من تو را هلاك شده ميدانم . آرى فرعون ميدانست كه موسى حق است عقلش تسليم شده بود از روى خود پسندى و جاه طلبى تسليم قلبى نداشت ، ميدانست ولى خاضع نبود مثل معاويه عليه لعائن اللَّه كه امير المؤمنين صلوات اللَّه و سلامه عليه را بيشتر از ديگران مىشناخت . ولى خاضع نبود . هم خود را بدبخت كرد و هم ديگران را . دربارهء اختلاف اهل كتاب و قبول نكردن اسلام ، مكرر در آيات ميخوانيم كه ميدانستند قرآن حق و اسلام همان دين موعود است ولى در اثر حسد حاضر بتسليم نشدند * ( « وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ . . . » ) * آل عمران : 19 . و در جاى ديگر فرموده : آنها پيامبر اسلام را همانطور ميشناسند كه پسران خود را و عدّه‌اى از آنها حق را ميدانند و نهان ميدارند * ( « الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْرِفُونَه كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ وَإِنَّ فَرِيقاً مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ » ) * بقره : 146 . رجوع شود به « خلف » و بقيهء مطلب در « كفر » خواهد آمد . تسليم سوّم ، تسليم قلب است و آن همان انقياد و مطيع بودن است كه توأم با ايمان و عمل است . ناگفته نماند علت تسليم نشدن قلب پس از تسليم عقل ، سه چيز است : حرص ، تكبر ، حسد . لذا در روايات اسلامى نقل شده : گناهان اولى سه گناهند از آنها بپرهيزيد حرص همان است كه آدم را به خوردن شجرهء منهى وا داشت . شيطان از روى تكبر بر آدم سجده نكرد . پسر آدم از روى حسد برادر خويش را بكشت .